Onderstaande recensie is gepubliceerd in YN 6-2010, het decembernummer van Ypsilon Nieuws, tijdschrift van Ypsilon, vereniging van familieleden van mensen met schizofrenie of een psychose. Informatie: www.ypsilon.org

Niet tevreden met herstel

‘Moe Angstig Depressief’  - Anneke Spaaks

In de Westerse wereld wordt depressiviteit geleidelijk een niet te onderschatten volksziekte. Zo ook in Nederland. Steeds meer mensen komen er in interviews, boeken en films voor uit dat zij korte of langere tijd aan een ernstige depressie hebben geleden. Patiënten met een diagnose schizofrenie lijden ook vaak aan een ernstige depressie. Auteur Anneke Spaaks besloot dit boek te schrijven omdat haar depressie veroorzaakt bleek door een schildklierziekte.

Tijdens haar opname in de kliniek ontmoette Spaaks veel patiënten met dezelfde symptomen als zij, vrijwel altijd behandeld met antidepressiva. Er werd niet gezocht naar een mogelijke andere oorzaak dan genetische of omgevingsfactoren. Spaaks pleit voor diepgaand onderzoek naar het functioneren van de schildklier bij psychiatrische stoornissen, heftige angsten, depressiviteit en stemmingswisselingen.

Na negen jaar tobben met depressies belandde de auteur van dit boek in 2002 in een psychiatrische kliniek. Ze kon niks meer, had alle zicht op een gunstig toekomstperspectief verloren. Bonkte met haar hoofd tegen de muur om gedachten kwijt te raken. Van een aimabele vrouw was ze veranderd in een agressieve patiënt, met nare dwanggedachten over mensen uit haar omgeving. Ze was ‘gek’ geworden, MAD.
In de kliniek bleef ze vechten voor haar herstel. Naast de reguliere behandeling, raadpleegde ze ook het alternatieve circuit. Een arts met een vervolgopleiding in de homeopathie, Marianne Hibbeln, vond de oorzaak van haar malaise. Het ging om een lage schildklierfunctie, hypothyreoïdie (ook genoemd de ziekte van Hashimoto). Ernstig, maar goed met medicijnen te behandelen. De behandeling sloegaan. Spaaks begon zich geleidelijk aan beter, energieker te voelen.

Schildklier
Spaaks is niet tevreden met haar eigen herstel. Ze blijft, als academisch opgeleid onderzoekster, nieuwsgierig naar het waarom. Een grote vraag houdt haar bezig: Waarom zit de kliniek vol vrouwen,  psychisch maar vooral ook lichamelijk geknakt? Zij hebben weliswaar vaak een zwaar leven of een traumatisch verleden achter de rug, maar anderen, emotioneel ook flink beschadigd, gaan zonder grote problemen door het leven. Zou de oorzaak van het inklappen van de vrouwen in de kliniek niet ook een oorzaak kunnen hebben in het lichamelijke, bijvoorbeeld in het disfunctioneren van de schildklier zoals bij Spaaks zelf het geval bleek? Ook dat kan genetisch van oorsprong zijn.
“Maar”, schrijft ze, “dan zou de behandeling tweeledig moeten zijn, zowel gericht op lichamelijke als op psychische mankementen. Daarbij zou eerst het lichamelijke aspect behandeld moeten worden, opdat de patiënt zich beter gaat voelen en daarmee weerbaarder wordt om het geestelijke aspect aan te gaan. Het is een hypothese, maar waarom zou die niet juist kunnen zijn?”

Met argumenten probeert ze het hoofd van de kliniek ervan te overtuigen over te gaan tot het invoeren van schildklieronderzoek. Ze stuit daarbij op flinke weerstand. Het hoofd verschuilt zich achter allerlei beperkingen. Bepaalde afwijkingen in het functioneren van de schildklier zijn niet door de gangbare bloedtesten op te sporen en vereisen diepgaander onderzoek. Dat kost tijd en geld. Spaaks geeft niet op en legt haar argumenten vast in dit boek.

Therapietjes
Het boek is geschreven in de vorm van korte dagboekaantekeningen. Ze geeft daarin gesprekken weer met medepatiënten en hulpverleners, aanvaringen met behandelaars en vragen over het nut van allerlei therapietjes.
Toen haar ziekte toesloeg was Spaaks bezig met een promotieonderzoek in haar eigen vakgebied, sociologie. Ze kon dat niet afronden. Hoewel haar symptomen haar verstandelijke vermogens niet hadden aangetast - ze sprak geen wartaal - was haar concentratievermogen weg, haar geheugen verslechterd. Ze was depressief en chronisch vermoeid, soms agressief als behandelaars haar niet op gelijk intellectueel niveau behandelden. Een veel voorkomend probleem. Naar de beleving van de patiënt wordt zelden geluisterd. Zelfs niet als er expliciet naar wordt gevraagd.
Spaaks pleit voor samenwerking tussen complementaire (aanvullende) en reguliere medische geneeswijzen.
Achter in het boek bevindt zich een literatuurlijst, een uitvoerige beschrijving van de ziekte, de diagnostiek en behandelingsmogelijkheden. Een boek over een kleine klier die het leven danig kan ontregelen.

Liesbeth Gerris

‘Moe Angstig Depressief’, Anneke Spaaks.
Te bestellen via: www.vgns.nl. Prijs: € 16,-

In kader:
Ook bij gewichtstoename kan de schildklierwerking een rol spelen. Aangezien schildklier en bijnieren elkaar beïnvloeden is het belangrijk ook het functioneren van de bijnieren bij het onderzoek te betrekken.
Voor zelfonderzoek is het lijstje van symptomen interessant. Zie de website van de Vereniging van Gebruikers van Natuurlijk Schildklierhormoon: www.vgns.nl. In Rotterdam aan het Erasmus MC houdt prof. dr. H.A. Drexhage, hoogleraar Immunologie zich bezig met onderzoek naar het verband tussen schizofrenie en de werking van de schildklier.

Back to top